• Chào mừng bạn đến với diễn đàn chứng khoán!

Qualcomm X Elite: câu chuyện từ những kỹ sư muốn thay đổi ngành công nghiệp

  • Views 7
  • Views 0
  • Thread starter hb28
  • Ngày gửi

hb28

Thượng thừa
Thành viên LianFa
Một đồng sáng lập khác của Nuvia và Manu Gulati cũng từng là một nhân viên của Apple. Manu gia nhập Apple vào năm 2009 và là người lãnh đạo bộ phận thiết kế chip từ A5X cho tới tận A12X. Tới năm 2017 thì Manu rời công ty, sau đó chuyển qua làm một thời gian ngắn ở bộ phận SoC của Google và tới 2019 thì cùng với Gerard thành lập Nuvia. Chưa hết, một đồng sáng lập thứ 3 của Nuvia là John Bruno. Ông cũng từng làm việc tại Apple từ 2012 đến 2017 với vai trò là kỹ sư thiết kế hệ thống. Khi rời Apple, ông cũng làm việc tại Google một năm rưỡi trước khi thành lập Nuvia.

Rõ ràng, 3 người sáng lập nên Nuvia đều có một đặc điểm chung: họ có vai trò quan trọng trong hành trình "silicon hóa" công ty của Apple, đều có nhiều năm kinh nghiệm và kiến thức cực kỳ sâu rộng về kỹ thuật thiết kế chip dựa trên kiến trúc ARM. Các sản phẩm của nhóm này đã được chính Apple khẳng định trong hơn một thập niên qua bằng sự thành công khó có thể chối cãi của cả iPhone lẫn MacBook cùng nhiều thiết bị khác chạy chip ARM. Tất nhiên, Nuvia cũng sẽ có nhiều tài năng khác ngoài 3 nhà sáng lập này và nhiều trong số đó đều có nền tảng ở Apple hoặc ARM.

Employee-agreement-Apple.original.png

Một phần trong thỏa thuận hợp đồng của nhân viên Apple

Tất nhiên, Apple không thích điều này chút nào. Việc mất đi những kỹ sư thiết kế chip tài ba vào tay một công ty startup là điều không mấy dễ chịu. Apple đã phản ứng bằng một vụ kiện với cáo buộc rằng Gerard Williams III đã âm mưu thành lập Nuvia và lôi kéo kỹ sư tài năng của Apple khi còn đang làm việc tại Cuppertino. Đây rõ ràng là một cáo buộc khá nghiêm trọng nhưng đồng thời cũng rất khó để chứng minh, đặc biệt là luật bang California không có công nhận điều khoản non compete trong hợp đồng lao động.

Cho anh em nào quan tâm, hợp đồng lao động non-compete (hay còn gọi là thỏa thuận không cạnh tranh) là một loại hợp đồng giữa người sử dụng lao động và người lao động, trong đó người lao động đồng ý không làm việc cho các công ty cạnh tranh hoặc tự kinh doanh trong cùng lĩnh vực trong một khoảng thời gian nhất định sau khi kết thúc hợp đồng lao động.

Nuvia Orion SoC & Phoenix CPU: những tham vọng thay đổi ngành công nghiệp từ những kỹ sư chip


Và vụ kiện kéo dài trong khoảng 3 năm từ 2020, cho tới khi Apple từ bỏ vào đầu năm 2023 vừa rồi. Nhưng tại thời điểm đó, Nuvia trên lý thuyết đã "không còn tồn tại" bởi họ đã xuất hiện ở một diện mạo khác. Chính xác hơn, tháng 1 năm 2021, Qualcomm đã hoàn tất các thỏa thuận và chính thức mua lại Nuvia. Trở lại câu chuyện của Nuvia, từ lúc thành lập, các kỹ sư đã bắt tay vào việc thiết kế ra một con SoC cho máy chủ mang tên Oryon. Con chip này sử dụng kiến trúc nhân CPU ARM tùy biến và được đặt tên mã Phoenix.
Mục tiêu đề ra ban đầu của Nuvia khi tạo ra Phoenix đơn giản là: đạt được hiệu năng đơn luồng cao nhất, đồng thời đạt hiệu quả tiêu thụ điện năng đẳng cấp thế giới. Đây rõ ràng là một mục tiêu đầy tham vọng. Tuy nhiên, mục tiêu đó được đặt ra bởi chính một đội ngũ giàu kinh nghiệm phát triển những con chip máy tính vốn đang vận hành những chiếc điện thoại hay máy tính "mạnh, ít nóng và pin lâu" mà chắc ai cũng dễ dàng đoán được là máy nào.

N1-575px.jpg

Điểm số Geekbench của Phoenix Nuvia công bố hồi 2020
Với số tiền đầu tư đổ vào sau 2 lần gọi vốn lần lượt là 53 triệu và 240 triệu đô la, trong quá trình hoạt động từ lúc thành lập vào 2019, Nuvia có đầy đủ nguồn lực để từng bước chạm tới mục tiêu mà họ đề ra. Bằng chứng là tới tháng 8/2020, John Bruno đã công bố một bài viết về Phoenix, trong đó tiết lộ phần nào sức mạnh hiệu năng của con chip này. Khi đó, so với các đối thủ như Zen 2 của AMD, Sunny Cove của Intel hay A13 Bionic của Apple và cả Snapdragon 865 của Qualcomm, Nuvia tuyên bố kiến trúc của Phoenix cho hiệu năng cao gấp đôi ở cùng một mức năng lượng tiêu thụ.

Cần lưu ý, Nuvia đã so sánh một con CPU máy chủ với những con chip dành cho thiết bị di động hay máy tính xách tay. Tuy nhiên, chính phép so sánh này đã làm nên sự thú vị của nó: mạnh nhưng tiết kiệm điện vượt trội! Tuyên bố đó mặt khác khẳng định Nuvia đã đi đúng hướng và chính xác thông điệp của họ là "điều gì sẽ xảy ra khi bọn tôi làm những con chip cho smartphone hay máy tính với kiến trúc này?"

Đến tháng 3 năm 2021, nghĩa là chỉ sau 2 năm kể từ khi thành lập, Nuvia đã được mua lại bởi Qualcomm với mức giá 1,4 tỷ đô la. Dễ dàng thấy được, mục tiêu của thương vụ tỷ đô này chính là trang bị kiến trúc CPU Phoenix cho những con SoC Snapdragon trong tương lai của Qualcomm.

Thú thật với anh em, viết tới đây, mình vẫn nhớ lại cảm giác của mình khi ngồi ở sự kiện Tech Summit của Qualcomm 2 năm trước, ở một slide cuối cùng của sự kiện, họ chỉ đưa đúng 1 tấm hình với dòng chữ Oryon. Lúc đó, trong đầu mình nhảy ra đúng 1 câu "tương lai của máy tính thay đổi rồi!". Và tương lai đó đã trở thành hiện thực với X Elite cùng những chiếc laptop ở hầu hết các OEM như HP, Dell, Asus, Lenovo, Acer,... ra mắt cách đây ít hôm.

Snapdragon X Elite SoC - tương lai đã chính thức bắt đầu


Và cũng tới đây, chắc anh em đã hiểu tại sao mình dành cả tận mấy trăm chữ đầu tiên bài viết này để bắt đầu câu chuyện từ trụ sở hình nút Home ở Cupertino rồi đúng không? Mình cho rằng, đó chính là một phần quan trọng của câu chuyện, cho phép chúng ta hiểu rõ hơn về câu chuyện từ tận khởi nguồn sâu xa của X Elite, tuy không trực tiếp, nhưng rõ ràng những con người từng xuất hiện ở đó đóng vai trò quan trọng cho sự ra đời của X Elite sau này. Đồng thời, nó cũng cho chúng ta hình dung dễ hơn về khả năng của những chiếc máy chạy X Elite trong thời gian tới.
Trong nhiều thập niên qua, Qualcomm chắc chắn đã khẳng định khả năng của họ không chỉ với những con SoC gần như thống lĩnh thị trường thiết bị di động Android, mà cả công nghệ 5G, công nghệ đám mây, hạ tầng viễn thông,... Và với Phoenix từ Nuvia, thành công đó tiếp tục tiếp nối sang những chiếc máy tính, không chỉ bắt kịp mà thậm chí là có thể vượt cả Apple Silicon về hiệu suất và hiệu năng.

Screenshot 2024-05-24 011128.png

Snapdragon X Elite là một con System on Chip hoàn chỉnh, tích hợp đầy đủ CPU, GPU, NPU, cụm MISC với engines display, modem 5G và các cổng I/O. Nó được sản xuất trên tiến trình 4nm (có thể là TSMC N4P) và thông tin mình đào được (có thể không chính xác) thì kích thước đế là đâu đó từ 170 tới 180 mm2, nghĩa là tương đương với kích thước của của AMD Phoenix, Intel Meteor Lake-M và to hơn Apple M3 (150 mm2), còn Apple M4 thì không có thông tin nhưng đoán rằng có thể ngang với X Elite.

Con CPU tích hợp trong X Elite có mã hiệu là Oryon với 12 nhân được chia thành 3 cụm, mỗi cụm 4 nhân. Các nhân CPU này được phát triển theo kiến trúc của Phoenix do Nuvia phát triển trước đây nhưng tất nhiên là được tùy biến lại từ phiên bản ban đầu. Cụ thể thì nếu Như Phoenix của Nuvia được tối ưu tới các máy chủ thì X Elite sẽ được hướng tới các nhiệm vụ một con SoC cho máy tính mạnh nhưng tiết kiệm điện. Tương tự như các CPU ARM khác, X Elite sử dụng các nhân CPU giống nhau, đều là nhân P, không chia ra nhân P và E.

Qualcomm không công bố thông tin chi tiết về cache system nhưng nhiều khả năng, nó sử dụng kết hợp cache L2 và L3. Một điểm chưa rõ là mỗi cụm 4 nhân CPU của X Elite có chia sẻ cùng một cache L2 hay không. Tuy nhiên đối với dòng thấp hơn là X Elite Plus thì 2 nhân CPU cùng chia sẻ L2 cache 42MB (vô hiệu hóa 2 nhân so với X Elite). Đối với X Elite, toàn bộ cấu trúc này cho xung nhịp từ 3,4Ghz cho tới 4.2GHz. Để xử lý đồ họa, X Elite sử dụng con Adreno hỗ trợ DX12 full với tốc độ xử lý 4.6 TFLOP, cao hơn đâu đó 80% so với AMD Phoenix APU.

Screenshot 2024-05-24 011603.png

Một thành phần quan trọng khác trong năm nay và cả những năm tới chính là NPU. X Elite sử dụng con Hexagon NPU với khả năng tính toán số nguyên 8 bit đạt 45 TOPS. Cho anh em quan tâm, con số tính toán INT8 chỉ khả năng tính toán các phép tính AI vốn cần thực hiện lượng lớn phép tính song song cùng lúc (một ưu thế của NPU so với GPU hay CPU), đồng thời vẫn tiêu thụ ít năng lượng nhưng vẫn đảm bảo độ chính xác đủ cho nhu cầu của các ứng dụng.

Qualcomm cho biết NPU trong X Elite cho phép chạy model Llama 2 với 13 tỷ tham số ngay dưới local - một khả năng khá ấn tượng đối với một chiếc máy tính AI. Trong một phép so sánh, khả năng này cao hơn khá lớn so với Meteor Lake, Phoenix AMD và cả Apple M4. Đối với con APU Zen 5 của AMD thì X Elite có thể được xếp ở ngang phân khúc. Mặt khác, một khả năng đáng lưu ý của X Elite chính là chạy các Small Language Model, nghĩa là các model xử lý ngôn ngữ kích thước nhỏ chuyên dụng cho các tác vụ local, cho phép các nhà phát triển sẽ dễ dàng tích hợp công nghệ AI trên các sản phẩm của họ mà vẫn không đắn đo về hiệu năng hoạt động offline.

Về bộ nhớ thì cả 12 nhân CPU của X Elite sẽ sử dụng bộ nhớ LPDDR5X-8448. Mã này khá lạ bởi khi giới thiệu hồi năm ngoái, Qualcomm cho biết X Elite sẽ hỗ trợ LPDDR5X-8533. Tuy nhiên, phải đợi tới thực tế benchmark khi có máy chính thức bán ra trong ít tháng nữa thì chúng ta mới có cái nhìn rõ ràng hơn về tác động của những khác biệt này. Tuy nhiên về mặt con số, bộ nhớ trên X Elite đạt 135 GB/s, nghĩa là cao hơn so với Unify của iPad M4 vừa ra mắt gần đây với 120GB/s.

Những “bí ẩn” sẽ dần hé lộ trong vài tháng tới


Tóm lại thì về thông số kỹ thuật của X Elite, chúng ta chỉ biết về 12 nhân CPU chia thành 3 cụm, đều là nhân P hiệu năng cao, 42 cache và L2 / L3 cache có thể chia sẻ với nhau, RAM LPDDR5X-8448. Những thông tin chi tiết về kiến trúc chính xác của CPU, bao gồm số stage, số IPC, khả năng chạy boost,... hiện vẫn chưa được công bố. Hiện tại chúng ta chỉ thấy những con số hiệu năng và hiệu suất cực kỳ ấn tượng đối với con SoC đặc biệt này.
Tuy nhiên, yếu tổ cực kỳ quan trọng đối với X Elite mà người dùng quan tâm nhiều nhất chính là phần mềm. Sự xuất hiện chính thức mới đây của các máy laptop chạy X Elite nằm trong sự ưu ái khá đặc biệt của Microsoft. Chúng ta đã chứng kiến Windows 11 ARM với một loạt những tính năng độc quyền như Copilot Plus, cả các tính năng mới được giới thiệu với sự tích hợp sâu AI như Rollback,...

8341730-cover-adobe-copilot-pc-photoshop-lightroom-native-arm.webp

Đồng thời một loạt các phần mềm "tên tuổi" từ Adobe, các phần mềm dựng phim, sáng tạo nội dung, code video, âm nhạc, giải trí, Office, bảo mật, công cụ IDE,... cũng đều công bố sự hỗ trợ native cho nền tảng này. Một cách chắc chắn, lần trở lại này được "đầu tư" khá nhiều nên hiệu năng hoạt động của các ứng dụng sẽ cải thiện rất nhiều hơn so với trước đây, dù vậy thì lại phải chờ tiếp để test thực tế từng ứng dụng mới thấy rõ dược sự khác biệt.

AI-PC-image-2.2.jpg

Khác với Apple vốn kiểm soát toàn bộ những ứng dụng chạy trong hệ sinh thái khép kín của họ, Qualcomm không thể kiểm soát được toàn bộ cả phần cứng lẫn phần mềm. Mình không tìm được nhiều thông tin nhưng chắc chắn, lần ra mắt này phải có một sự hợp tác chặt chẽ và từ rất lâu giữa phía Microsoft và Qualcomm để Windows ARM trở lại ở một diện mạo mới, mạnh mẽ và không còn như hồi gần 10 năm trước. Chẳng ai “uống nước 2 lần trên một dòng sông”, chẳng ai muốn làm bò để nhai lại, nên mình tin rằng Microsoft chắc chắn sẽ không bỏ lỡ cơ hội một lần nữa như xưa, đặc biệt là khi Apple đã thử nghiệm và chứng minh tiềm năng quá lớn của những chiếc máy tính ARM thởi gian qua.

Bởi thế, bộ công cụ biên dịch ứng dụng Prism (giống như Rossetta của Apple làm để chạy ứng dụng X86 trên Apple Silicon ARM base) mới là cái mà chúng ta quan tâm. Chỉ cần Prism chạy tốt, Windows ARM chắc chắn sẽ không còn rào cản nào nữa. Nói cách khác, chỉ cần yếu tố phần mềm được làm rõ, nền tảng X Elite sẽ chính thức là một đối trọng không hề nhỏ, cạnh tranh sòng phẳng với Apple Silicon. Nói cách khác, phần cứng trên X Elite giờ đã quá xịn, chỉ còn đợi phần mềm tối ưu từ Microsoft nữa.

Screenshot 2024-05-24 012151.png

Hồi năm ngoái, khi Qualcomm giới thiệu về X Elite, họ so sánh với Intel Meteor Lake, AMD Phoenix hay Apple M2, tuy nhiên ở năm nay, mình nghĩ X Elite về phần cứng nên được so sánh với Lunar Lake vốn là sự kết hợp giữa Lion Cove và Skymont đến từ tiến trình N3B của TSMC. Ngoài ra, một đối trọng khác trong các phép so cũng nên là Apple M4 vừa ra mắt trên iPad OLED mới và cả con APU AMD Zen 5 Strix chuẩn bị ra mắt. Đó mới chính là những đối thủ về mặt sức mạnh cơ bắp của nền tảng mới ra mắt nhưng cũng đầy thú vị này.

Tuy nhiên, Qualcomm X Elite vẫn duy trì một lợi thế nhất định ở yếu tố tính năng khi mà gần như đây là nền tảng duy nhất hỗ trợ toàn bộ yếu tố mạng 5G tích hợp sẵn ở mọi máy. Đồng thời các công nghệ bảo mật phần cứng, phần mềm, công nghệ đám mây,… Và chắc chắn là cả lợi thế cố hữu của ARM với thời lượng pin và hiệu suất hoạt động so với X86.

Dù sao, màn ra mắt chính thức của X Elite có thể xem như một trang mới trong lịch sử máy tính cá nhân. Thế giới giờ đã đa cực hơn, không chỉ máy tính ARM độc quyền bởi macOS của Apple nữa mà giờ đây, lực lượng Windows thị phần lớn hơn rất nhiều cũng có phần cứng để đối trọng trực tiếp. Dù vậy, câu chuyện X Elite vẫn quá thú vị để chứng kiến những ngày này.


Adblock test (Why?)
 
Back
Trên